Sam nie wiem, ile w życiu podjąłem złych decyzji, działając w poruszeniu, w nerwach, ile razy wypowiedziałem słowa, których potem żałowałem. Ile razy emocje były moim doradcą, a ja bez zastanowienia robiłem rzeczy, które później kosztowały mnie więcej, niż się spodziewałem?
Teraz zdarza mi się to coraz rzadziej, bo zaczynam dostrzegać, kiedy nadchodzi ten stan, w którym nie jestem sobą – kiedy moje myśli, reakcje i decyzje są efektem nagromadzonych emocji, a nie prawdziwej, świadomej woli.
Co się dzieje z naszym mózgiem podczas silnych emocji?
Wyobraź sobie, że jedziesz samochodem i nagle ktoś wymusza pierwszeństwo. Czujesz nagły przypływ adrenaliny, ściska Cię w żołądku, ręce zaciskają się na kierownicy. W głowie masz tylko jedną myśl: „Co za idiota!”. W tym momencie nie zastanawiasz się, czy ta osoba popełniła błąd przez nieuwagę, zmęczenie, czy może spieszy się do szpitala. Nie analizujesz – reagujesz.
To samo dzieje się w każdej sytuacji, gdy ogarniają nas silne emocje. Nasz mózg przechodzi w tryb „walcz lub uciekaj” – a to oznacza, że przestajemy myśleć racjonalnie. Układ limbiczny (czyli nasz „pierwotny mózg”) przejmuje kontrolę i działa jak system alarmowy. Tymczasem kora przedczołowa, odpowiedzialna za logiczne myślenie i planowanie, zostaje wyciszona. W efekcie:
🔴 Działamy impulsywnie – mówimy, robimy, podejmujemy decyzje szybciej, ale bez przemyślenia.
🔴 Powielamy stare schematy – bazujemy na tym, czego nauczyliśmy się w przeszłości, nawet jeśli było to błędne.
🔴 Nie widzimy pełnego obrazu sytuacji – nasza percepcja jest zawężona, koncentrujemy się na „tu i teraz”, zamiast analizować długoterminowe skutki.
Brzmi znajomo? Na pewno. Ale dobra wiadomość jest taka, że można nauczyć się to kontrolować.
Emocje w związku: słowa, których nie da się cofnąć
Jako prowadzący wesela wielokrotnie miałem okazję obserwować pary w ich najpiękniejszych chwilach – pełnych radości, wzruszenia i miłości. To wyjątkowe momenty, które pokazują, jak silne potrafią być więzi między dwojgiem ludzi. Jednak życie to nie tylko bajkowe scenariusze – pojawiają się też trudniejsze momenty, w których emocje mogą przejąć kontrolę nad naszymi decyzjami.
Ile związków kończy się nie dlatego, że ludzie naprawdę do siebie nie pasują, ale dlatego, że w kluczowym momencie zabrakło im cierpliwości?
Wyobraź sobie, że masz za sobą ciężki dzień. Wracasz do domu, a Twój partner/partnerka mówi coś, co odbierasz jako atak. Czujesz, jak wzbiera w Tobie gniew. W jednej chwili możesz powiedzieć coś raniącego, coś, czego nigdy nie chciałeś wypowiedzieć – i które może na zawsze zmienić waszą relację.
Czy naprawdę warto?
Dlatego stosuję prostą zasadę: jeśli czuję silne wzburzenie, nie podejmuję żadnej decyzji przez 24 godziny. A gdy chcę odpowiedzieć od razu? Liczę do dziesięciu. Czasem te dziesięć sekund wystarcza, by nie powiedzieć czegoś, czego później bym żałował.
Emocje w biznesie: chłodna głowa to klucz do sukcesu
Każdy przedsiębiorca zna to uczucie: presja czasu, napięcie w negocjacjach, niespodziewana sytuacja, która wymaga szybkiej reakcji. W takich momentach łatwo podjąć decyzję, którą później będziemy kwestionować.
💼 Ile razy usłyszałeś: „To ostatnia okazja!”, „Taka szansa się nie powtórzy!”, „Musisz zdecydować teraz!”?
💼 Ile razy podpisałeś coś, czego potem żałowałeś, bo czułeś presję?
W biznesie, podobnie jak w życiu, najlepsze decyzje podejmujemy na chłodno. Dlatego stosuję tę samą zasadę – zanim podejmę ważną decyzję, daję sobie 24 godziny na przemyślenie. Po nocy często widzę sytuację inaczej, a rzeczy, które wydawały się „jedyną okazją”, okazują się tylko jednym z wielu możliwych wyborów.
Emocje a zakupy: kupujesz produkt czy logo?
Marketingowcy doskonale wiedzą, jak grać na naszych emocjach.
🛍️ Tylko dziś w tej cenie!
🛍️ Ostatnia szansa, limitowana edycja!
🛍️ To Twój moment, nie przegap tej okazji!
Brzmi znajomo? Ile razy daliśmy się złapać na tę „niepowtarzalną okazję”?
Teraz już tak nie mam. Przynajmniej bardzo rzadko zdarza mi się kupować coś, co nie ma realnej wartości, a jest tylko ciekawostką lub ma wzbudzić podziw innych. Jeśli mam wydać 300 zł na koszulkę z ogromnym logo znanej marki, wolę kupić coś lepszej jakości w niższej cenie. Bo wolę płacić za produkt, a nie za logo.
Nie chodzi o to, ile mamy rzeczy – chodzi o to, czy one naprawdę coś wnoszą do naszego życia.
Emocje w życiu: czy człowiek w dobrym nastroju odbiera sobie życie?
Czy człowiek, który czuje się dobrze, odbiera sobie życie? Nie. Samobójstwo to decyzja podjęta w najgorszym możliwym stanie psychicznym, gdy świat wydaje się ciemniejszy, przyszłość nie istnieje, a ból staje się nie do zniesienia.
I to najlepszy dowód na to, że żadna decyzja podjęta w skrajnym stanie emocjonalnym nie jest tą najlepszą.
Nie podejmujmy decyzji, gdy jesteśmy w stanie gniewu, lęku, smutku czy euforii. Dajmy sobie czas. Emocje mijają – ale konsekwencje decyzji, które podejmujemy pod ich wpływem, mogą zostać z nami na długo.
Podsumowanie
W związkach, w biznesie, w codziennych wyborach – nie pozwól, by chwilowe emocje decydowały za Ciebie. Zatrzymaj się, pomyśl, daj sobie czas – i wtedy podejmij decyzję. Bo w życiu nie liczy się to, ile razy podejmiesz decyzję szybko – ale ile razy podejmiesz ją dobrze.
Mariusz Sieraj